سلامت پستان

عملکرد و وظیفه پستانها چیست؟

پستان‌ها از گره‌های شیری و مجاری حمل‌کننده شیر، نوک پستان و چربی و بافت‌های هم‌بند که ناحیه بینابینی را پر می‌کند تشکیل شده است. هر پستان درجلوی عضلات پکتورال روی دنده‌ها قرار گرفته است. نوک پستان، مرکز ناحیه پوستی شیر قهوه‌ای رنگی به نام آرئولا است. پستان همچنین حاوی مجاری لنفاوی است که مایع بی‌رنگی به نام لنف را حمل می‌کند. مجاری لنفاوی به گره‌های لنفاوی کوچکی باز می‌شوند. گره‌های لنفاوی متعلق به هر پستان، در درجه اول در اطراف پستان، در زیر بغل، بالای استخوان ترقوه و در نزدیکی جناق مشاهده می‌شوند. گره‌های لنفاوی، باکتری‌ها ، سلولهای سرطانی و سایر اجزای مضر را در سیستم لنفاوی جمع آوری می‌کند.

چرا مراکز سلامت پستان آجی‌بادم؟

بررسی و درمان چندگانه

در شعب سلامت پستان ما، جراحی سرطان پستان، جراحی پلاستیک، رادیوتراپی، شیمی درمانی، امکانات تشخیص و درمان با تیم متخصص و مجرب در زمینه‌های تخصصی و با جدیدترین دستگاه‌های پیشرفته در اختیار بیماران ما قرار گرفته است. گذشته از اینها، مراقبت‌های چندگانه از جمله خدمات حمایتی مانند مدیریت بیماری سرطان پستان، تغذیه و مشاوره ژنتیکی، برنامه‌های پشتیبانی روانی، اجتماعی و فیزیوتراپی به صورت جامع‌تر برای بیماران سرطان پستان ارائه می‌شود.

پیشینه فناوری پیشرفته

در مراکز سلامت پستان بیمارستان ما، برنامه‌های تشخیص زود هنگام، درمان و پیگیری با جدیدترین دستگاه‌های پیشرفته (ماموگرافی سه‌بعدی با تومو سنتز، سونوگرافی پستان چهاربعدی، بیوپسی با کمک خلاء و بیوپسی تحت هدایت MRI) انجام می‌شود.

تشخیص زودهنگام و صحیح

در مراکز سلامت پستان آجی‌بادم، فرصت تشخیص زود هنگام و صحیح، با رویکردی کامل و جامع فراهم شده است. ما از طریق ماموگرافی با تومو سنتز، سونوگرافی چهاربعدی، معاینه بالینی پستان، آموزش خود آزمایی و خدمات اسکن سرطان پستان تفاوت اساسی ایجاد کرده‌ایم. همچنین برای زنانی که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان پستان هستند، از طریق معاینات منظم و خدمات تخصصی مشاوره‌ای، امکان تشخیص زود هنگام را فراهم کرده و احتمال ابتلا به سرطان در آینده را به حداقل رسانده‌ایم.

متخصصان در زمینه‌های کاری مختلف، بصورت یک تیم مجرب

تیم متخصص ما شامل جراحان پستان، انکولوژیست‌های داخلی، جراحان پلاستیک، انکولوژیست‌های رادیوتراپی، رادیولوژیست‌ها ، پاتولوژیست‌ها و متخصصان ژنتیک پزشکی می‌باشند و همگی متخصصان باتجربه در زمینه کاری خود هستند و در مرکز سلامت پستان آجی‌بادم خدمات جامعی را در اختیار بیماران قرار می‌دهند. همچنین مشاوره تغذیه، فیزیوتراپی و برنامه جامع پشتیبانی روانی، اجتماعی برای بیماران مبتلا به سرطان پستان تضمین شده است.

جراحی محافظتی پستان

جراحی انکوپلاستیک و تکنیک‌های بازسازی نوآورانه، توسط متخصصان جراحی پستان در این مرکز فراهم شده است.

بیماری‌های پستان

توده‌های پستان
شایعترین توده‌های پستان:

  • کیست (محتوی مایع)
  • فیبرو آدنوما
  • فیلود ها

ضایعات خوشخیم دیگر (جامد):
زخم رادیال و ضایعات اسکلروزان پیچیده، پاپیلوما، لیپوم، هامارتوما، نکروز چربی، لیومیوم، تومور‌های گرانولار، سل و غیره.

  • کیست در پستان
  • تومورهای فیبرو آدنوما
  • تومورهای فیلود
  • پاپیلومای داخل مجرایی
  • بیماری‌های التهابی پستان (ماستیت)

درمان با عمل جراحی

درمان به صورت چندگانه برنامهریزی می شود

متخصصان جراحی عمومی، رادیولوژی، پاتولوژی، انکولوژی پزشکی و رادیوتراپی انکولوژی در کنار هم و با همکاری یکدیگر، یک روش چندگانه را برای درمان سرطان پستان مورد استفاده قرار میدهند. متخصصی که در ابتدا بیمار را ارزیابی میکند معمولاً یک جراح است. همچنین مهم است که روانشناسان و روانپزشکان، بیمار را قبل و بعد از درمان ارزیابی کنند.

در چه شرایطی عمل جراحی انجام میشود؟

اولین تصمیمی که در مورد درمان سرطان پستان گرفته می‌شود، جراحی است. در روش جراحی، تومور سرطانی یا از بافت پستان یا اطراف آن یا کل پستان برداشته می‌شود. همچنین برای درک اینکه تومور به زیر بغل گسترش می‌یابد یا خیر، برخی از غدد لنفاوی خارج می‌شوند. با انجام مداخلات جراحی، ابتدا مرحله بیماری شناسایی شده و نیازهای درمانی اضافی بیمار (پرتودرمانی، هورمون، شیمی درمانی) مشخص می‌شود.

امروزه از طریق پیشرفت در جراحی و بهبود در درمان‌های اضافی، نتایج عالی در بسیاری از بیماران حاصل شده است.

جراحی پستان محدود

بیماران مبتلا به سرطان پستان به دلیل عود سیستمیک یا به عبارتی، گسترش (متاستاز) می‌میرند. در این زمینه، برداشتن بافت توموری از طریق عمل جراحی به‌جای برداشتن سینه کامل ترجیح داده می‌شود. در عمل جراحی پستان (برداشتن حجمی بزرگ، تومورکتومی، لامپکتومی) بافت تومور همراه با حدود ۱ تا ۲ سانتی‌متر از بافت طبیعی پستان خارج می‌شود.

روش‌های دیگر بر اساس برش‌های بزرگتر از ناحیه توموری در پستان، “کوادراکتومی” یا “ماستکتومی جزئی” نامیده می‌شوند.
در مورد توده‌هایی که غیر قابل لمس و بدخیم هستند و توسط سیم و از طریق ماموگرافی یا سونوگرافی مشخص می‌شوند، پساز برداشتن توسط سیم هدایت شده یا تکنیک‌های ROLL) Radionuclide-Guided Occult Lesion Localization) تصویر برداری می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که آیا توده خارج شده است یا نه.

جراحی که در آن کل پستان خارج می‌شود (ماستکتومی)

ماستکتومی روشی است که در شرایطی اعمال می‌شود که جراحی محدود پستان مناسب نیست. اگرچه این روش در گذشته شایع بود، اما امروزه، ماستکتومی برای بیمارانی ترجیح داده می‌شود که با جراحی محدود قابل درمان نباشند و یا تومور دارای اندازه بزرگ و یا به شکل منتشر و چند کانونی باشد.

بازهم، با توجه به وضعیت بیمار، ماستکتومی، یا به عبارت دیگر برداشتن کل پستان و بخش بزرگی از گره‌های لنفاوی زیر بغل در این مورد قابل بررسی است.

به‌علت برداشتن قسمت اعظم گره‌های لنفاوی زیر بغل برخی مشکلات مانند تورم در بازو، بی‌حسی و سوزن‌سوزن شدن ممکن است در بعضی از بیماران مشاهده شود.

مداخله جراحی برای ارزیابی گره‌های لنفاوی زیر بغل

سرطان پستان بیشتر در گره‌های لنفاوی زیر بغل گسترش می‌یابد. در گذشته، برداشتن کل گره‌های لنفاوی زیر بغل برای تشخیص مرحله بیماری و تعیین درگیری گره‌های لنفاوی زیر بغل ترجیح داده می‌شد. اما محققان به دلیل مشکلات و عوارض جانبی مانند تورم در بازوها (ادم لنف)، محدود شدن شانه و تغییر شکل، قدرت کم و بی‌حسی در بازوها، به دنبال روش دیگری بودند.

در سال‌های اخیر، تکنیک بیوپسی گره لنفی “Sentinel “، به عنوان یک روش در از بین بردن بیشترین گره‌های لنفاوی به کار گرفته شده است.

تکنیک بیوپسی گره لنفی Sentinel چگونه انجام می‌شود؟

در این روش، یک ماده رادیواکتیو مانند 99mTc قبل از عمل جراحی تومور به پستان تزریق می‌شود. گره یا گره‌های لنفاوی (sentinel) توسط یک ردیاب ماده رادیواکتیو یا ابزاری به نام “پروب گاما” پس از لنفوسینتی گرافی، که بعد از ظهرِ یک روز قبل از عمل یا صبحِ روز عمل بررسی می‌شوند، مشخص شده و در طی عمل جراحی خرج و به پاتولوژی ارسال می‌شوند تا مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. همچنین تزریق یک ماده با رنگ آبی طی عمل جراحی و قبل از برداشتن تومور می‌تواند تجویز شود.
در این حالت، با یافتن مجرای لنفاوی به رنگ آبی، می‌توان گره‌های لنفاوی به رنگ آبی را به عنوان گره لنفی sentinel مشخص و خارج کرد. سپس در طی عمل این گره‌ها به بخش پاتولوژی ارسال می‌شود. اگر گره لنفی sentinel درگیر باشد، تمامی گره‌های لنفاوی زیر بغل تخلیه می‌شوند. اگر در حین عمل جراحی، نتیجه منفی شود، همانطور باقی می‌مانند. بنابراین، عوارض جانبی مانند “ادم لنف”، محدودیت شانه یا بی حسی در بازو در بیماران کمتری مشاهده می‌شود.

تغییر شکل و ترمیم پستان

بازسازی پستان برای ترمیم فرم طبیعی پستان پس از سرطان انجام می‌شود. ترمیم پستان یک جراحی زیبایی نیست، بلکه یک ترمیم (بازسازی) است، به عبارت دیگر باید به عنوان جایگزینی اندام از دست رفته به دلیل بیماری دیده شود. با پیشرفت‌های جدید در علم پزشکی، جراحان هم اکنون می‌توانند پستان مادامالعمر ایجاد کنند. متخصصان جراحی پلاستیک و بازسازی نیز در تیم درمانی سرطان پستان حضور دارند. این متخصصان در صورت لزوم عمل‌های جراحی را انجام می‌دهند که پستان را به شکل طبیعی تغییر دهند.

مزایای بازسازی پستان چیست؟

از نظر روانشناختی، از بین رفتن پستان بر بسیاری از خانم‌ها تأثیر منفی دارد. نتیجه یک عمل جراحی بازسازی پستان می‌تواند مانند یک زندگی جدید، برای اکثر بیماران باشد. زندگی جنسی و خانوادگی این بیماران بهتر می‌شود. علاوه بر این، یک وضعیت روحی قویتر می‌تواند به بیماران برای مقابله با بیماری کمک کند.

مراحل بازسازی پستان

بازسازی پستان دارای سه مرحله اساسی است: تولید بافت پستان، بازسازی نوک پستان و آرئولا، ایجاد تقارن بین پستان‌ها

تولید بافت پستان

تولید پستان‌های برداشته شده از دو طریق قابل انجام است:

  1. پروتز پستان
  2. بافت خود بیمار (بافت اتوژن).

عوامل زیادی از جمله سلامت عمومی بیمار، سن، ویژگی‌های بدن، ویژگی‌های عمل جراحی ماستکتومی، وضعیت پستان دیگر، ترجیحات بیمار، تجربه عمل جراحی و مهارت جراح پلاستیک نقش مهمی را در انتخاب روش جراحی و زمان بازسازی ایفا می‌کند.

پروتز پستان

پروتزهای پستان به دو روش انجام می‌شوند: پر کردن با ژل یا پر کردن با سرم فیزیولوژیک (آب نمک). در هر دو پروتز، سطح بیرونی از یک دیواره سیلیکون تشکیل شده است. با توجه به وضعیت بیمار، بازسازی می‌تواند با قرار دادن پروتز به طور مستقیم یا با کمک یک بالون بنام “منبسط کننده بافت” انجام شود. این روش، اخیراً بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

بازسازی پستان به وسیله بافت خود بیمار (بافت اتوژن)

بازسازی پستان توسط بافت اتوژن پیچیده‌تر است و نیاز به انجام عمل جراحی توسط متخصصان مجرب دارد.

جراحی میکروسکوپی

پوست و بافت چربی زیر جلدی، کاملاً از ناحیه شکم، ناحیه پشتی یا باسن جدا هستند و توسط رگ‌های تغذیه‌کننده به یکدیگر وصل می‌شوند. برای عمل جراحی پلاستیک بایستی جراح در جراحی میکروسکوپی مجرب باشد، زیرا دوختن رگ‌های نازک فقط در زیر میکروسکوپ امکان پذیر است.

بازسازی نوک پستان و آرئولا

گاهی اوقات چندین عمل جراحی برای به دست آوردن شکل طبیعی پستان نیاز است. اولین عمل، برای تولید بافت، دشوارترین عمل است. عملیات ثانویه مانند بازسازی نوک پستان و آرئولا (ناحیه اطراف نوک پستان) آسانتر است و این‌ها با استفاده از بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. نوک پستان، از بافت گرفته شده از همان ناحیه ساخته می‌شود. و از پوست گرفته شده از نوک پستان یا کشاله ران، ممکن است برای بازسازی آرئولا استفاده شود.

تشخیص زودهنگام سرطان پستان

مهمترین عامل در کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان پستان، نقش فعال زنان در تشخیص زودهنگام سرطان پستان است. در تشخیص این بیماری از سه روش اسکن استفاده میشود:

  • خودآزمایی
  • ماموگرافی
  • معاینه بالینی پستان توسط یک پزشک

آزمایشات تصویربرداری

اولین روش تشخیص سرطان پستان: ماموگرافی

به دست آوردن یک تصویر با استفاده از پرتونگاری اشعه ایکس با دوز پایین، اساسیترین روش است. میتوان آن را به یک دستگاه پرتونگاری اشعه ایکس تشبیه کرد که از پستان عکس میگیرد. هدف از ماموگرافی تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه است. هر چه زودتر سرطان پستان تشخیص داده شود، درمان آن باموفقیت بیشتری انجام می‌شود. در بین تمامی روش‌های تصویربرداری و تشخیصی سرطان پستان، ماموگرافی سریعترین روش است. امروزه تکنیک‌های مختلف ماموگرافی از جمله روش کلاسیک و دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ماموگرافی دیجیتال

ماموگرافی دیجیتال روشی است بسیار سریع در تصویربرداری از پستان. تفاوت آن با ماموگرافی کلاسیک، مانند یک دوربین دیجیتال است، و تصویر توسط یک ردیاب بدست می‌آید. این تصویر توسط رادیولوژیستهای پستان تهیه می‌شود و بر روی پرده‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورت تمایل می‌توان حتی از آن فیلمبرداری کرد.

تصویربرداری با فناوری پیشرفته سه‌بعدی: توموسنتز

توموسنتز که ممکن است به عنوان ماموگرافی سه‌بعدی تعریف شود، یکی از جدیدترین و مهمترین فرصتهای ارائه شده توسط فناوری دیجیتال است. در واقع توموسنتز یک دستگاه ماموگرافی دیجیتال است. دستگاه و سبک تصویربرداری آن بسیار شبیه به ماموگرافی است.

سونوگرافی

سونوگرافی یک روش تصویربرداری است، که میتواند تصویر را از طریق امواج صوتی به دست آورد.

سونوگرافی چهاربعدی

ABVS (اسکنر حجمی خودکار پستان) جدیدترین پیشرفت فناوری در سونوگرافی پستان میباشد. همچنین تحت عنوان سونوگرافی خودکار پستان، سونوگرافی حجمی پستان و سونوگرافی چهاربعدی نامگذاری شده است.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)

رزونانس مغناطیسی میتواند به سادگی به عنوان “تصویربرداری تکنیکی توسط امواج با فرکانس بالا در یک میدان مغناطیسی قوی” توصیف شود. با استفاده از تکنیک MR، نتایج بسیار موفقی حاصل می‌شود، به خصوص در تصویربرداری از بافتهای نرم.

روشهای بیوپسی

بیوپسی سوزنی

هنگامی که موارد مشکوک در پستان مشخص می‌شود، انجام بیوپسی سوزنی یا خارج کردن آن ناحیه از طریق عمل جراحی برای تشخیص مورد نیاز است. در مواردی که یافته‌های مشکوک با معاینه دستی مشخص نمی‌شوند، انجام بیوپسی سوزنی تحت هدایت روش‌های تصویربرداری در کلینیک رادیولوژی انجام می‌شود. زمان پردازش، بسته به روش‌های مختلف، تقریباً ۲۰-۴۰ دقیقه ادامه دارد. پس از انجام این فرآیند، یافته‌ها به عنوان خوشخیم، مشکوک (غیرعادی) یا بدخیم گزارش می‌شوند.

روش‌های بیوپسی انجام شده با سوزن

• بیوپسی آسپیراسیون سوزن ریز (FNAB)

این روش معمولاً تحت هدایت سونوگرافی انجام می‌شود. ترجیح داده می‌شود که از این روش، برای پاک‌سازی کیست پستان و بیوپسی گره‌های لنفاوی زیر بغل استفاده شود. همچنین با این روش، می‌توان بیوپسی را برای تودههای بسیار کوچک یا توده‌هایی که در اعماق پستان قرار دارند، انجام داد.

• بیوپسی Tru-cut (یوپسی برش سوزن)

این فرآیند توسط سوزن‌های ضخیمتر (۳-۴ میلی‌متر) و یک تپانچه بیوپسی انجام می‌شود.

• بیوپسی خلاء

بیوپسی خلاء پیشرفته‌ترین روش در بین روش‌های بیوپسی سوزنی است. این روش معمولاً برای تشخیص یافته‌هایی استفاده می‌شود که فقط در ماموگرافی دیده می‌شوند و مشکوک به سرطان پستان هستند.

• بیوپسی تحت هدایت MR

تحقیقات MR پستان، اغلب بر روی زنان مبتلا به سرطان پستان انجام می‌شود، تا تشخیص دهند که آیا اقدامات دیگری قبل از عمل جراحی نیاز است یا خیر.